بخش وسیعی از مرکز و جنوب شرقی ایران بوسعت تقریبی 365000 کیلومتر مربع را فلات کویری ایران می پوشاند که این منطقه به سه بخش دشت کویر، دشت لوت و منطقه جازموریان تقسیم می شود. که خصوصیات کلی شرایط اقلیمی دشتهای فلات به قرار زیر است:الف) آب و هوای گرم و خشک در تابستان، سرد و خشک در زمستان. ب) بارندگی بسیار اندک. ج) رطوبت بسیار اندک هوا. د) پوشش بسیار کم گیاهی. ه) اختلاف زیاد درجه حرارت بین شب و روز و در بادهای توام با گرد و غبار نواحی کویری و حاشیه کویری، که با شدت شن و خاک کویر را در سطح مناطق زیستی پخش می کند، محیط چندان مطلوبی را جهت سکونت انسان ایجاد نمی کند. همچنین در منطقه درخت و در نتیجه چوب کمیاب است و نمی توان به راحتی سقف و سرپناه ایجاد نمود. این موزه با استفاده از ویژگی های موجود کویر، و با قصد رفع محدودیتهای آن در پارک حفاظتی ورامین، در بافتی تاریخی و به منظور ارایه خدمات به توریستان کویری طراحی شده است.

اقلیم در نواحی کویری، گرم و خشک بوده که منطقه وسیعی در نواحی مرکزی کشور را تشکیل می شود. در قسمت های میانی این فلات در روزهای گرم دمای هوا به 70 درجه سانتی گراد و در شب ها به -10 درجه سانتی گراد می رسد که با تدابیری خاص می توان شرایط زندگی را در این اقلیم را ممکن ساخت. یکی از بهترین تدابیر، ساخت بناهای متراکم به صورت مجتمع با پوشش های قوسی شکل به همراه دیوارهای ضخیم می باشد.بناهای طاق پوش بیشتر به صورت طاق چشمه یا طاق تویزه، طاق چهاربخشی یا چهار ترکی، چهارگرده پوش، طاق گهواره ای و طاق ضربی و در نهایت طاق پوش عرق چین ساخته می شود.زیرسازی طاق ها و گنبدها به صورت گوشه سازی می باشد که یکی از این روش های تکامل یافته رسمی بندی است. رسمی بندی پدیده ای است متشکل از بارلنگه قوسها که تقاطع قوس، پوششی برای سقف اصلی بوجود می آورد و اغلب به عنوان سقف اصلی و گاهی بصورت پوشش دوم و کوتاهتر از سقف اصلی اجرا می گردد. مصالح مورد استفاده در گذشته و تازمان تکامل کاربندی و در حال حاضر اغلب شامل: گچ، خاک رس، آجر و در نهایت کاشی می باشد.همین مصالح باعث سنگینی و اضافه وزن رسمی بندی می گردد و در نهایت باعث ضخامت دیوارها و جرزها می گردد و رانش های قوسی نیز مزید بر علت خواهد بود. در این تحقیق ضمن بررسی نوع رسمی بندی بکار رفته در سازه های کویری و حفظ ماهیت رسمی بندی در بناهای کویری راهکارهایی جهت استفاده از پروفیل های ساختمانی در ساخت انواع رسمی ها نیز ارایه می گردد که با استفاده از پروفیل های ساختمانی در ساخت انواع رسمی (رسمی که به عنوان سقف اصلی و یا به عنوان سقف دوم) وزن سازه و در نهایت سطح مقطع دیوارها و جرزها را پایین خواهد آورد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

کویر، به عنوان نمادی از سوزانندگی و تشنگی، بخش عظیمی از سرزمینمان ایران را در بر گرفته است و به فراخور همین ویژگیها، مردمان این خطه در پی قرون متمادی با فراست و تدبیر با ناملایمات آن دست و پنجه نرم کرده اند و خشونت و سختی آن را به نرمی و ملاطفت مبدل ساخته اند. پرداخت به فن و هنر معماری نیز جزیی از آن تدابیر بی به عنوان عضوی از اعضای بی شمار معماری سربلند این سرزمین، از جایگاه ویژه ای « پردیسها » بدیل است و برخوردارند که از جوانب و دیدگاه های متفاوتی، قابل تامل، بررسی و تحلیلند. این فردوسهای کویری، به سان گوهری گرانبها بر پهنه زرگون کویر می درخشند و بر این ایده صحه می گذارند که مردمان این خطه پربها بر این باور بوده اند که برای پیشرفت و آبادانی، پا براین جهان نهاده اند و آنانی که بیشترین تلاش را در این راستا به ثمر رسانند، از اجر و منزلت بیشتری در این جهان و نزد پروردگارشان برخوردارند. این مبحث سعی بر آن دارد تا تحلیلی قیاسی بر چگونگی گونه شناسی کالبدی پردیسهای کویری ایران داشته باشد و تشابهات و تفاوتهای تدابیر گذشتگان را برای هماهنگی با شرایط و ویژگیهای اقلیمی، در این بهشتهای خفته در دل کویر، بررسی نماید. اهداف اصلی این مبحث عبارتند از:.1 آیا فلسفه ای خاص در شکل گیری پردیسهای کویری تاثیرگذار بوده است ؟.2 آیا عناصر مشابهی در باغهای کویری ایرانی سازنده کالبد آنها هستند؟.3 هندسه نظام دهنده عناصر تشکیل دهنده باغهای ایرانی کدام است ؟.4 کیفیتهای فضایی و پیامهای مستتر در ساختار کالبدی پردیسهای کویری ایران کدامند؟

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

زیست و توسعه پایدار امروز در محافل علمی جهان همواره مورد بحث و کاوش بوده و نظریات مختلفی از ابعاد گوناگون ارایه گردیده است. قطعا حفظ منابع طبیعی خدادادی، عدم آلودگی محیط زیست، حداقل مصرف انرژی های فسیلی و هم زیستی با شرایط طبیعی و اقلیمی از طریق تدابیر شهرسازی و معماری از موارد مهم در طراحی و ساخت مجتمع عای زیستی بوده و باید مورد توجه و اجرا توسط طراحان و مجریان قرار گیرد. معماری کویری ایران حاوی بسیاری از ویژگی های منحصر به فرد است که ضمن توجه به نیازهای زیبا شتاختی با ظرفیت های طبیعی و اکولوژیک بستر خود نیز منطبق است. در واقع این معماری نه تنها از کیفیت های محیط طبیعی خود نکاسته بلکه ماهیت آن را نیز ارتقا بخشیده است. تکنیک های به کار رفته در این معماری در واقع بسیاری از مفاهیم نوین در عرصه معماری پایدار را در بر می گیرد. که در این مقاله به آن پرداخته شده است.